Azat vallei
Ligging en omvang van de Azat vallei
De Azat vallei is een groene kloof in Armenië, gevormd door de rivier de Azat. Deze rivier ontspringt hoog in het Geghama gebergte (ongeveer 3.200 m hoogte) en stroomt zo’n 55 km door het landschap naar de Araratvlakte. Langs de weg liggen kleine dorpen als Garni en Lanjazat. Het natuurreservaat Khosrovwoud beslaat een deel van de vallei en staat bekend om zijn unieke mix van Europese en Aziatische planten en dieren. De vallei zelf is omgeven door steile basaltkliffen en kent diverse landschappen: van halfwoestijn tot bergweiden. Het klimaat is continentaal droog, met warme zomers en koude winters. In de lente kleuren de bergen groen, in de zomer zie je wilde bloemen en in de winter bedekt sneeuw het landschap. Het basalt geeft de kloof de donkere, bijna zwarte rotswanden waar hij bekend om is.
Snelle feiten
| Naam | Azat vallei (Armeens: Ազատ) |
| Rivierlengte | 55 km |
| Hoogste punt | 3.200 meter |
Natuur en bezienswaardigheden
De Azat vallei biedt meerdere spectaculaire natuurbezienswaardigheden. Bij Garni (nabij het gelijknamige dorp) maakt de rivier een diepe kloof met hoge kliffen. Opvallend is de Symfonie van de stenen: een muur van geregelde, zeshoekige basaltzuilen in de kloof. De zuilen zijn zo regelmatig dat ze bijna gebouwd lijken; de plek wordt daarom ook wel het basaltorgel genoemd. Vanuit het dorp Garni loop of rijd je over een steile weg de kloof in. Er liggen ook kleine watervallen en bronnen. In strenge winters bevriezen sommige daarvan tot ijswatervallen. Voor natuurliefhebbers zijn er wandelroutes langs de rivier, door de kloof en over de heuvels heen.
Het Klooster van Geghard
Een hoogtepunt van de Azat vallei is het Klooster van Geghard (Geghardavank). Dit middeleeuwse klooster ligt op de plek waar de Azat de kloof in stroomt. Het klooster is deels in de rotsen uitgehouwen: veel kapellen zitten letterlijk in de bergwand. Het complex is gebouwd tussen de 4e en 13e eeuw en geldt als voorbeeld van Armeense middeleeuwse architectuur. Oorspronkelijk heette het Airivank (klooster in een grot), maar het kreeg de naam Geghard (‘speer’) omdat er volgens de legende 500 jaar lang de Heilige Lans (de speer waarmee Christus werd doorboord) bewaard werd. Het complex bestaat uit de hoofdkerk Katoghike uit 1215, een voorhal (gavit) en meerdere in de rots uitgehakte kerken en graftombes. In de rotswanden zijn tientallen khachkars (kruisstenen) uitgehakt, zo fijn bewerkt dat ze op houtsnijwerk lijken. In 2000 werd het Klooster van Geghard samen met de omliggende hoge Azat vallei opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst, vanwege de bijzondere combinatie van gebouw en landschap.
Binnen in de rotskerken is het koel en stil; het licht komt alleen door een opening in het dak en van de kaarsen. De akoestiek is bijzonder, en regelmatig zingt er een klein koor voor bezoekers. Geghard ligt ongeveer 40 km van Yerevan en is makkelijk in een dagtocht te combineren met Garni. Op de weg naar het klooster staan vrouwen met kraampjes vol gata, sujukh en gedroogd fruit.
De tempel van Garni
Een andere grote trekpleister is de Tempel van Garni, een Grieks-Romeinse tempel uit de 1e eeuw van onze jaartelling. Het is de enige Grieks-Romeinse zuilentempel in de hele voormalige Sovjet-Unie. De tempel is gebouwd in de Ionische stijl door koning Tiridates I, en gewijd aan de zonnegod Mihr (Mithra). Hij staat op een driehoekige klif bij het dorp Garni, hoog boven het ravijn van de Azat. Om de tempel heen zijn resten van een oud fort, een koninklijk badhuis met mozaïekvloer en een middeleeuwse ronde kerk gevonden. In 1679 stortte de tempel in tijdens een aardbeving. Tussen 1969 en 1975 is hij weer opgebouwd met de originele stenen die nog op het terrein lagen, aangevuld met nieuw basalt.
Vanuit de tempel loopt een pad naar de kloof en de basaltkolommen. In het voorjaar en najaar bloeien hier veel bloemen tussen het groen. In Garni zijn guesthouses waar je kunt zien hoe lavash in een tonir (kleioven) wordt gebakken, en vaak mag je zelf even meehelpen. De meeste toeristen maken in de vallei een combinatietrip. Ze bekijken eerst Garni, dalen dan af naar de Symfonie van de Stenen en rijden daarna door naar het klooster van Geghard.
Symfonie van de Stenen
Zoals eerder genoemd, is de Symfonie van de Stenen een natuurwonder in de Garni kloof. Op de wanden van de kloof zie je daar langgerekte, zuilvormige basaltkolommen in een geometrisch patroon. De zuilen hangen als orgelpijpen boven de rivier, en daar dankt de plek haar naam aan. Je komt er via een pad of een steile weg vanaf Garni. Kom vroeg op de dag, dan is het er nog rustig.
Cultuur en praktische tips over de Azat vallei
Het gebied rond de Azat is al duizenden jaren bewoond. Bij Garni stond in de Urartische tijd al een fort. Je zult langs de weg hier en daar herders met schapen of paarden zien en lokale boerderijen met fruit (appels, abrikozen) of granen. Langs de weg naar Geghard verkopen mensen honing, gedroogd fruit, gata en sujukh.
De Azat vallei is gemakkelijk te bezoeken vanuit Jerevan. Er rijden bussen en minibusjes (marshrutka) naar Garni en Geghard. In de zomer zijn die wat druk, dus vertrek vroeg. Trek comfortabele wandelschoenen aan voor de ruige paden en neem water mee. Neem in de zomer zonnebrand en een pet mee, want op het tempelplateau is nauwelijks schaduw.
In het kort
Combineer de tempel van Garni, het basaltorgel en het klooster van Geghard op één dag; vanuit Yerevan ben je daar een halve tot hele dag mee bezig. Geghard en de bovenloop van de Azat staan sinds 2000 samen op de UNESCO-werelderfgoedlijst.
Op deze pagina kunnen affiliate-links staan. Boek je via zo’n link een tour of activiteit, dan krijgen wij daar een klein bedragje voor. Jij betaalt niks extra en helpt ons zo om Land of Apricots te blijven maken. Dankjewel! Hier lees je er meer over.
