Kathedraal Etsjmiadzin
Kathedraal Etsjmiadzin. Het kloppende hart van de Armeense kerk
De Moederkathedraal van Etsjmiadzin is het religieuze én bestuurlijke hart van de Armeense Apostolische Kerk. De kathedraal staat vlakbij de hoofdstad Jerevan (ongeveer 45 minuten rijden) in de stad Vagharshapat (ook ‘Etsjmiadzin’ genoemd). Hier woont de Catholicos, de Armeense tegenhanger van de paus, en ligt het seminary (theologiestudiehuis) en museum. Het hele complex staat sinds 2000 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Elk jaar komen meer dan 200.000 pelgrims en toeristen naar Etsjmiadzin, om te bidden of de indrukwekkende kerken te bewonderen.
Snelle feiten
| Naam | Etsjmiadzin (Armeens: Մայր Տաճար Սուրբ Էջմիածին) |
| Oprichtingsperiode | 301 – 303 n. Chr. |
| Religie | Armeens-apostolisch |
Geschiedenis Etsjmiadzin
Etsjmiadzin is een plek vol legendes. Volgens de overlevering zag bisschop Gregorius de Verlichter kort na 301 na Christus een visioen: Jezus zelf verscheen hem in een droom en sloeg met een gouden hamer op de grond om de plek te wijzen waar de nieuwe kathedraal moest komen. De naam Etsjmiadzin betekent zelfs ‘plaats waar de Eniggeborene neerdaalde’. Kort daarna werd Armenië het eerste land ter wereld dat het christendom als staatsreligie aannam. Koning Trdat III liet de eerste kerk op deze plek tussen 301 en 303 bouwen (samen met Gregorius). Daarmee is Etsjmiadzin de oudste christelijke kathedraal van Armenië. Sommige historici noemen het zelfs de oudste nog bestaande kathedraal ter wereld.
Eeuwenoude muren en koepels
De huidige kathedraal is door de eeuwen vaak verbouwd en gerestaureerd. Van het allereerste (4e eeuwse) gebouw zijn alleen funderingen over, en de buitenkant dateert grotendeels uit de 17e eeuw. Binnen vallen vooral de kleurrijke muurschilderingen op. Die zijn in de 18e eeuw aangebracht door de schildersfamilie Hovnatanyan. Architectonisch is de plattegrond opvallend. Het is een koepelkerk met vier apsides (uitbouwtjes) in een kruisvorm, en een grote koepel op vier zuilen. Deze vorm, een kruis met een koepel in het midden, werd het voorbeeld voor veel latere Armeense kerken.
Buren met heilige namen
Naast de kathedraal staan in het Etsjmiadzin-complex ook twee andere oude kerken die aan Armeense heiligen zijn gewijd. De Kerk van Sint Gayane (gewijd in 630 na Chr.) is een van de eerste kerken die een basiliek met centrale koepel combineert. Onder het altaar ligt de crypte van de martelares Sint Gayane, die met haar gezellen uit het Romeinse Rijk naar Armenië vluchtte. Net zo beroemd is de Kerk van Sint Hripsime (618 na Chr.), genoemd naar een andere maagdelijk martelaar uit die groep. Dit gebouw heeft een kruisvormige plattegrond met vier apsiden en hoekruimten. Kunsthistorici zien de Sint-Hripsime als een van de beste voorbeelden van vroegmiddeleeuwse Armeense kerkbouw.
Een schatkamer vol verhalen
Behalve kerken zijn er in Etsjmiadzin ook belangrijke heilige voorwerpen te zien. In het museum van de kathedraal wordt bijvoorbeeld de beroemde Heilige Lans bewaard. Volgens de traditie van de Armeense Kerk is dit de speer waarmee een Romeinse soldaat de zijde van Jezus doorboorde tijdens de kruisiging. In het Nederlands heet dit relikwie ook wel de Lans van Longinus. Eeuwenlang werd hij bewaard in het klooster van Geghard, dat er zijn naam aan dankt (‘geghard’ betekent ‘speer’). In het museum staan ook andere waardevolle kerkschatten en iconen van de Armeense kerk.
Werelderfgoed met uitzicht op Ararat
Etsjmiadzin werd in 2000 opgenomen in de UNESCO lijst vanwege de unieke architectuur en de rol die het speelde in de verspreiding van het christendom. Behalve de kathedraal staan ook de kerken van Sint Gayane en Sint Hripsime op die lijst. Bij helder weer zie je vanaf het terrein de Ararat liggen, de berg uit het verhaal van Noach, net over de grens in Turkije.
Wist je dat...?
Armenië werd in 301 het eerste land met het christendom als staatsgodsdienst, en Etsjmiadzin werd kort daarna het centrum van de nieuwe kerk. De kathedraal is ongeveer 33 m lang en 30 m breed, met een koepelhoogte van zo’n 20 m. Op kerkelijke feestdagen en tijdens de zondagsdienst is het er erg druk. Wil je rustig rondkijken, kom dan doordeweeks in de ochtend. Er is geen vaste entreeprijs, want het is vooral een werkende kerk, maar in het museum kun je tegen betaling een gids horen vertellen over de relikwieën.
Op deze pagina kunnen affiliate-links staan. Boek je via zo’n link een tour of activiteit, dan krijgen wij daar een klein bedragje voor. Jij betaalt niks extra en helpt ons zo om Land of Apricots te blijven maken. Dankjewel! Hier lees je er meer over.
